De laatste statistieken geven aan dat het gebruik van heroïne, cannabis en synthetische drugs zich stabiliseert en vermindert, terwijl het gebruik van cocaïne stijgt in een aantal lidstaten. Het totaal aantal mensen die drugs gebruiken – of ooit gebruikt hebben – wordt geschat op 70 miljoen voor cannabis, minstens 12 miljoen voor cocaïne, 9,5 miljoen voor ecstasy en 11 miljoen voor amfetamines. Van minstens een half miljoen mensen is geweten dat ze een vervangtherapie voor heroïne volgen. Er zijn tot 2 miljoen problematische druggebruikers in de EU en ongeveer 7.500 mensen sterven jaarlijks aan een overdosis.

Edwards ziet de Europese Unie als een forum om een debat mogelijk te maken en aanbevelingen de wereld in te sturen, terwijl het echte beleid gemaakt en uitgevoerd wordt op het niveau van de lidstaten zelf. Met andere woorden: de EU zorgt voor de “zachte” aanpak van het drugbeleid, terwijl de nationale regeringen de “harde” aanpak voor hun rekening nemen.

Edwards verklaarde dat er op dit moment geen enkele lidstaat overweegt de basisgedachte achter het huidige drugbeleid te veranderen. Deze basis wordt gevormd door de VN Conventies. Daarom moeten het beleid en de beleidsprogramma’s binnen het kader van de VN Conventies blijven.

Tijdens de eerste zitting van het Burgerforum in December had Mr. Edwards ons verteld dat “er geen oorlog tegen drugs bestaat in Europa”, en dat onze tussenkomsten altijd gebaseerd moesten zijn op bewezen feiten. Voor de tweede zitting van het Burgerforum schreef ENCOD een brief over het lot van Aldo Bianzino aan de Europese Commissie. In oktober 2007 werd Bianzino gearresteerd in Italië voor het kweken van cannabisplanten. Een paar dagen later stierf hij onder verdachte omstandigheden in de gevangenis.

In de conclusie van het voortgangsrapport over het EU Actieplan voor Drugs 2005-2008 wordt gesteld dat “de beschikbare gegevens niet altijd een duidelijk antwoord geven op de vraag of de toepassing van het Actieplan enig effect heeft op het probleem dat het pretendeert aan te pakken”. In de evaluatie van het EU Actieplan 2000-2004 van het EMCDDA , oktober 2004, werd hetzelfde probleem ook al vastgesteld. Toen werd dit als volgt geformuleerd: “de gebruikte maatstaven worden als te vaag gezien om van enig nut te zijn voor evaluatierapporten die proberen aan te tonen of er een concreet effect is op het gestelde probleem.”

Niets in dit voortgangsrapport laat de lezer toe te besluiten dat de inspanningen om het doel van het Actieplan te bereiken (“een grote vermindering van het druggebruik bij de bevolking en een vermindering van de sociale en gezondheidsschade veroorzaakt door het gebruik en de handel in illegale drugs”) nu gelukt zijn of niet. We lezen over het oprichten van agentschappen, beleidsprogramma’s, de organisatie van vergaderingen, mechanismen om gegevens te verzamelen, etc. Maar er zijn geen gegevens waarmee we kunnen beoordelen wat de uiteindelijke waarde is van al deze inspanningen voor het gevoerde drugbeleid.

Van 7 tot 9 juli zal ENCOD deelnemen aan het het NGO Forum “ Beyond 2008 ”. Dit forum is bedoeld om de standpunten van NGO’s te verzamelen over het doel en de richting van het wereldwijde drugbeleid. Van het NGO forum wordt een verklaring verwacht die zal opgenomen worden in het reflectieproces waar regeringen en VN agentschappen nu mee bezig zijn. De conclusies van dit ‘jaar voor reflectie’ zal dan op de jaarlijkse vergadering van de Commissie voor Verdovende Middelen (Commission on Narcotic Drugs) worden voorgesteld in Wenen (maart 2009).

Vandaag is de laatste dag voor het indienen van projectvoorstellen die kunnen gefinancierd worden met het budget voorzien voor “Drugpreventie en Informatie 2007-2013”. Deze financiële middelen waren oorspronkelijk voorzien om Europese burgers die dagelijks te maken hebben met de drugproblematiek, toe te laten hun mening te geven bij de totstandkoming van het drugbeleid. De Europese Commissie heeft dit budget echter omgevormd tot een werktuig dat deze stemmen het zwijgen moet opleggen.