ENCOD BULLETIN 29

Het wegstemmen van de Europese Grondwet door een meerderheid van de Franse en Nederlandse kiezers in juni 2005 hield een les in voor de politieke leiders van de Europese Unie. Tot dan toe hadden zij gedacht dat een unie tussen landen een kwestie was van vergaderingen en buffets. Om het Europees project te doen slagen moeten de burgers van de EU overtuigd zijn van het feit dat de samenwerking noodzakelijk is om de uitdagingen van morgen het hoofd te bieden. Als autoriteiten niet bij machte zijn om burgers in staat stellen gehoord te worden in het besluitvormingsproces, zal “Brussel” blijvend worden beschouwd als een synoniem voor een peperdure, uiterst nutteloze en onnodige burocratische reus.

dialogue

De dialoog met de burger over het EU drugsbeleid is een triest voorbeeld aan het worden van de manier waarop het officiële Europa zichzelf verbergt in ivoren torens, mijlenver verheven boven grijze rookgordijnen, zich baserend op complexe en steeds veranderende besluitvormingsprocedures die onmogelijk te vatten zijn voor experts, laat staan de gewone belastingbetalers.

De politieke oplossingen zijn op aan het raken. Sinds 1986 zijn door de Europese overheden duidelijke beloften gedaan in de richting van een serieuze en open dialoog met betrokken burgers over het Europees drugsbeleid. Ziehier slechts enkele recente voorbeelden:

 "Er dient een strategie te worden ontwikkeld om de samenwerking met de burgers op het gebied van drugs te bevorderen " (Tussentijdse evaluatie van het Drug Actieplan van de EU voor 2000-2004, oktober 2002).

 "Een evenwichtige aanpak van het drugsprobleem vereist een adequate raadpleging van een brede groep vertegenwoordigers van relevante NGO’s en het maatschappelijk middenveld." (EU Drugstrategie voor 2005-2012, december 2004).

 "In 2007 zal een begrotingslijn worden opgezet voor de financiering van de pogingen om de vragen van burgers en hun organisaties in het Europees beleid te betrekken." (Slotwoorden van de vertegenwoordiger van de Europese Commissie Francisco Fonseca, Conferentie over "Maatschappelijk middenveld en Drugs", januari 2006).

De begrotingslijn, zo werd ons verteld tijdens een bezoek aan de Anti-Drugs Coördinatie Eenheid van de Europese Commissie op 6 november 2006, zou in september 2007 van start gaan, Een definitieve goedkeuring zou in april 2007 gegeven worden door de Ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken van de EU-Lidstaten. Dat is niet gebeurd. Het zal voorlopig ook niet gebeuren, vanwege “onenigheid over bepaalde passages van het voorstel”, zoals we hoorden van de Europese Commissie op 19 april.

Het zal voorlopig wel een raadsel blijven wat de oorzaak kan zijn van deze onenigheid, die voor nieuw uitstel zorgt in een proces dat al twintig jaar aan de gang is. Na alle gebroken beloftes en lege toezeggingen is deze laatste stap om de burgers te betrekken in het beleid over een uiterst belangrijk maatschappelijk thema een loos gebaar aan het worden. Opnieuw.

Het gaat hier niet over geld. Ook al zou enige steun voor onze organisaties welkom zijn, het zou niet goed zijn als niet-gouvernementele organisaties afhankelijk zijn van overheidsfinanciering om te overleven. Ons echte belang ligt in het feit dat in een open en democratische samenleving die Europa pretendeert te zijn, betrokken burgers erkend moeten worden als volwaardige partners in het officiële besluitvormingsproces.

Het gaat hier om het opzetten van een serieuze dialoog tussen ambtenaren en politici aan de ene kant en vertegenwoordigers van belangenorganisaties van consumenten van drugs, hun verwanten, wetenschappers, gezondheids- en sociale werkers, de legale commerciële sector en andere actoren aan de andere. Gebaseerd op feitenmateriaal, aan de hand van een lijst met concrete thema’s, afspraken en deadlines die door alle partners gerespecteerd dienen te worden. Met als enig doel te komen tot een verbetering van de effectiviteit van het gevoerde drugsbeleid in Europa.

Hoe langer de regeringen van de EU Lidstaten deze dialoog blijven uitstellen, hoe sterker de roep om een alternatief zal worden. Het is aan ENCOD om, in samenwerking met andere Europese groepen en vooral het Europees Parlement, dat tot nu toe altijd de mogelijkheid van een authentieke dialoog over het drugsbeleid heeft ondersteund, dit alternatief te ontwikkelen.

Soms werken directe acties beter dan conventionele methodes. De Cannabis Social Clubs zoals die van Pannagh in Spanje en Trekt Uw Plant in België zijn kleine maar betekenisvolle stappen in de richting van de normalisering van cannabis- en ander druggebruik in Europa. Op 25 April kreeg Pannagh in Bilbao de cannabisplanten terug die in oktober 2005 in beslaggenomen waren tijdens een politieactie tegen de collectieve plantage. Een locale rechter oordeelde dat Pannagh kon worden beschouwd als een legale organisatie, en dat de planten moesten worden geretourneerd. En op dezelfde dag behaalde Trekt Uw Plant in Antwerpen een morele overwinning door de vrijspraak van de aanklacht van ‘criminele organisatie’. De 6 cannabisplanten waarmee de leden van Trekt Uw Plant werden aangetroffen bij hun arrestatie in december 2006 blijven strafbaar volgens de rechter, maar de vereniging gaat tegen deze uitspraak in beroep.

Op de Ledenvergadering van ENCOD op 22, 23 en 24 juni in Antwerpen zullen deze en andere actiestrategiën uitgebreid aan bod komen. Alle leden zijn van harte welkom.

Door: Joep Oomen - www.encod.org