ENCOD BULLETIN 37

Na jaren van gebroken beloftes en afspraken om een ernstige inspraak van burgers te organiseren over het drugbeleid, was op donderdag 13 december 2007 de grote dag eindelijk aangebroken. De Europese Commissie had de vertegenwoordigers van 26 organisaties uitgenodigd in Brussel om deel te nemen aan de eerste ontmoeting van het zogeheten “Burgerforum over het Drugbeleid in de EU”.

Tussen deze 26 organisaties zaten 2 verenigingen van lokale besturen, terwijl 17 anderen eigenlijk eerder onder de noemer ‘dienstverleningsorganisatie’ vallen (nl. diensten op het vlak van schadebeperking, behandeling en preventie, vooral met financiële steun van de Europese Unie of de nationale overheden). Slechts 7 min of meer financieel onafhankelijke organisaties spraken in naam van ‘burgers’

De organisatie van de vergadering was zo chaotisch dat 4 van de 26 uitgenodigde organisaties er niet in slaagden om in Brussel te geraken. Dinsdagochtend 11 december 2007 ontvingen de deelnemers de begeleidende documenten per e-mail. Van de deelnemende organisaties werd verwacht dat zij het 90 pagina’s tellende document en de 7 links naar websites zouden bestuderen vermits dit de uitgangsbasis van de conferentie zou worden. De deelnemers hadden dus maar 46 uren om al de documentatie door te nemen, naar Brussel te reizen, te slapen, en ook nog hun leden te raadplegen over de inhoud van de documentatie. Natuurlijk had geen enkele deelnemer zich degelijk kunnen voorbereiden, laat staan dat er iemand in geslaagd was om zijn ledenbasis voldoende in te lichten.

De vergadering zelf was een toonbeeld van echte EU gastvrijheid: conferentieteksten gebundeld in luxueuze omslagen, een verzorgde lunch en kamer in een vijf sterren hotel lieten niets te wensen over. Aan de andere kant zorgde de Commissie er ook wel voor dat er niets kon ontsnappen aan haar controle.

De Commissie deelde ons mee dat de organisatie van het forum en de selectie van de deelnemers niet ter discussie stonden; er was ook geen mogelijkheid om dit te veranderen. Ons werd gezegd dat we het ‘ideologische’ debat uit de vergadering te houden, want dat zou de vergadering “inefficiënt” maken. We werden verdeeld in werkgroepen om aanbevelingen te doen bij teksten die geen enkele verplichting zouden opleggen aan de verschillende overheden.

In deze werkgroepen kwam er dan ook geen echte dialoog tot stand. De meeste ‘burger’-deelnemers waren blijkbaar tevreden met het leveren van bedenkingen die toch genegeerd zouden worden. Ze speelden dikwijls eerder de rol van “beroepsexpert” dan “bezorgde burger”. De meerderheid van de deelnemers stelde de instructies van de vertegenwoordigers van de EU Commissie niet in vraag. De EU Commissie legde er ook de nadruk op dat zijzelf niet verantwoordelijk zijn voor de materie drugbeleid.

Natuurlijk waren de meeste mensen geïnteresseerd in het nieuwe budget (3 miljoen per jaar) dat de Europese Commissie aanbiedt aan burgerorganisaties (een combinatie van minimum 2 partners) om te werken rond “Drug Preventie en Informatie” projecten. Vanaf januari 2008 kunnen organisaties een aanvraag indienen die, bij goedkeuring, ten vroegste in december 2008 concrete middelen zal opleveren.

De kans op een stukje van deze lekkere taart ondermijnde alle inspanningen van deelnemers bij voorstellen die ingingen tegen het standpunt van de Commissie. De mededeling van de financiële directeur van de Commissie dat de beoordeling van de aanvragen “erg streng” zou worden, klonk als een bizarre waarschuwing. Terwijl burgers geconfronteerd worden met een administratie die hoogst onprofessioneel te werk gaat, wordt van hen wel verwacht dat ze de hoogste professionele normen halen als zij hun fondsen willen aanvragen.

Rekening houdend met de reputatie van de Commissie inzake transparantie, is het onwaarschijnlijk dat een verworpen aanvraag ooit vergezeld zal gaan van een degelijke motivering. Dit is de gemakkelijkste manier om met politieke manoeuvres een bottom-up werking te dwarsbomen.

Op 24 en 25 januari 2008 organiseert het officiële NGO comité van de VN in Budapest een andere bevraging van de burgermaatschappij in het kader van het NGO forum “Beyond 2008” dat geprogrammeerd staat voor juli 2008. Dit forum maakt deel uit van het officiële “jaar voor bezinning” dat van start gaat na de vergadering van de VN Commissie voor Verdovende Middelen (VN CVM), maart 2008 in Wenen.

Net als ‘schadebeperking’, zou ‘betrokkenheid van burgers’ wel eens gebruikt kunnen worden als middel om het imago van het drugbeleid wat op te krikken. De organisatoren van deze vraagrondes zorgen ervoor dat er vooral mensen aanwezig zijn die al tevreden zijn omdat ze uitgenodigd zijn. Ze hebben blijkbaar helemaal niet de bedoeling deze vergaderingen te gebruiken om werkelijk contact te maken met betrokken burgers. Zo kan het idee van een ‘bevraging van de burgers’ makkelijk afgeschilderd worden als een goedkeuring van het huidige en het toekomstige beleid.

Aan de andere kant blijven deze ‘inspraakrondes voor de burger’ één van de weinige mogelijkheden om het officiële debat anders te kleuren. Elke duidelijke en goed voorbereide boodschap kan de situatie van ten minste een aantal mensen verbeteren. In elk geval gaat niemand er slechter van worden.

ENCOD zal blijven deelnemen aan de vraagrondes van de EU en de VN. Maar we zullen ook onze eigen manifestaties organiseren, zodat de VN zich ook over iets kan bezinnen.

Van vrijdag 7 tot zondag 9 maart 2008 , voorafgaand aan de VN CVM vergadering die begint op 10 maart verwachten we alle burgers die duidelijk willen maken dat zij hopen op een einde aan de Oorlog tegen Drugs, in Wenen om deel te nemen aan de manifestaties die ENCOD organiseert. Het programma dat eind januari bekend wordt gemaakt, bevat o.a. een symbolisch gebaar naar de VN en een conferentie over de verbodschade en de voordelen van een einde aan het verbod.

Door Joep Oomen (met de hulp van Peter Webster)