ENCOD BULLETIN 57

Gevangenissen zijn de schande van de moderne democratische samenleving. De betrokken overheden weten maar al te goed dat zij nutteloos zijn voor de taak die ze zich zogezegd tot doel stellen. Voor de rehabilitatie en sociale integratie van de gevangene is de gevangenis niet geschikt. Het echte doel van gevangenissen is het verstoppen van alle conflicten die worden veroorzaakt door een oneerlijk, onrechtvaardig sociaal model dat bepaalde mensen uitsluit.

In werkelijkheid worden gevangenissen gebruikt om gemarginaliseerde mensen levend te begraven. De meerderheid van de gevangenen komen uit de moeilijkste sociale milieus en hun gedrag hangt vaak samen met verslavingsproblemen. Het overgrote deel zit in de gevangenis voor kleine overvallen, en de overigen zitten voor misdaden tegen de Volksgezondheid (bezit van kleine hoeveelheden illegale drugs). Het blijkt dat vrouwelijke gevangenen dikwijls betrokken zijn bij dit soort misdaden, kleine doorslagjes van de grootschalige smokkeloperaties, met straffen die volledig niet in verhouding staan tot de misdaad.

Vaak krijgen mensen met een drugverslaving ook lange straffen omdat ze recidivist zijn. Daardoor komen ze ook niet in aanmerking voor alternatieve straffen of begeleiding om gevangenisstraf te vermijden.

Gevangenissen zijn vernietigend voor mensen met een sociaal zwakker profiel. De verspreiding van ernstige ziekten is buiten proportie vergeleken met de samenleving buiten de muren. Zo blijkt uit gegevens voor de Spaanse gevangenissen dat 38% van de gevangenen besmet is met hepatitis C. Voor de hele bevolking is dat slechts 2,6%. Het toenemend aantal geestesziekten in gevangenissen is alarmerend. Gevangenen hebben 2 tot 4 keer meer kans op een psychotische ziekte of een depressie dan de gewone burger.

Een gevangenis is niet de juiste plaats om mensen met drugproblemen op het spoor te krijgen van de sociale re-integratie of om hen te helpen hun druggebruik onder controle te krijgen. Zelfs voor de gewone fysieke gezondheid zijn de omstandigheden veel slechter dan erbuiten. Verplegend personeel in gevangenissen is dikwijls niet opgeleid om ontstekingen of mentale crises aan te pakken. Vaak ligt de behandeling door specialisten voor gevangenen moeilijk. Hoewel gevangenisregels vaak spreken van residentiële specialisten, wordt er in de praktijk dikwijls geen werk van gemaakt.

Ook de toenemende meldingen van martelingen in officiële rapporten is reden tot bezorgdheid. Enkel in Spanje maakten marteling en de harde behandeling 579 slachtoffers in 2008. Dit gebeurde soms terwijl de gevangenen onder toezicht stonden van hun bewakers.

De leefsituatie in gevangenissen stuurt de stressniveaus van gevangenen naar ongekende hoogten. Deze toestand leidt tot meer sterfgevallen door clandestien druggebruik, dikwijls een mengeling van verschillende middelen, of AIDS. Bovendien is het zelfmoordcijfer, tien keer groter dan buiten de gevangenissen, schandalig hoog.

Er is dringend behoefte aan een samengaan van gevangenissen met algemene gezondheidsdienstverlening om te verzekeren dat gevangenen gezondheidszorg en therapie krijgen op hetzelfde niveau als de rest van de bevolking, met bijkomend gegarandeerde toegang tot specialisten. Bovendien moet het justitieapparaat een meer sociale aanpak ontwikkelen door het gebruik van alternatieve begeleiding in de plaats van gevangenisstraffen.

De drugmaffia is machtiger dan ooit. De wetshandhavers kunnen nauwelijks een krasje maken op het blazoen van de illegale drugmarkt, terwijl hun acties vooral de zwakste schakels in de distributieketen treffen, waaronder de druggebruikers. Het eindresultaat is dat de realiteit wordt weggemoffeld en er almaar meer problemen worden gecreëerd.

Door de basis van het huidige drugbeleid te veranderen, door nieuwe manieren te vinden om drugs die nu illegaal zijn, te reguleren en controleren zal de schade geleden door het verbod gevoelig verminderen. Bijkomend komt er meer zekerheid dat de hulp bij druggerelateerde problemen gestuurd wordt door de behoeften van de betrokken mensen en niet door de beperkingen en verplichtingen van een verbodsbeleid.

Door: Federation Enlace, Sevilla